Albeda vormt als onderwijsinstelling een mini-samenleving waarin maatschappelijke en persoonlijke uitdagingen zichtbaar worden én waar aan oplossingen wordt gewerkt. Samen met studenten werken we aan een toekomst waarin studenten hun talenten en dromen kunnen najagen. Studiesucces begint bij het welzijn van studenten, maar steeds vaker rapporteren vooral jongeren psychische klachten, zoals toenemende prestatiedruk, angst en somberheid. Tegelijkertijd groeit de behoefte om hierover in gesprek te gaan.
Studenten zien het onderwijs als een belangrijke plek waar er aandacht is voor mentale gezondheid en welzijn. Niet voor niets is één van de vijf beloften: We helpen elkaar! Albeda heeft zowel de verantwoordelijkheid als de mogelijkheid om studenten te ondersteunen en samen te werken aan een gezonde, veerkrachtige leeromgeving. Om die reden zijn we met de Albeda Check-in gestart, een welzijnsmonitor voor én door studenten. Met dit onderzoek, dat in samenwerking met de Erasmus Universiteit Rotterdam (prof. Eveline Crone) uitgevoerd wordt, willen we inzicht krijgen in de mentale gezondheid en welzijn van onze studenten en in kaart brengen hoe zij opgroeien in snel veranderende samenleving. In deze blog bespreek ik de belangrijkste resultaten uit de eerste monitor.
Eerste monitor: bijna tweeduizend studenten deden mee
Van 29 september tot en met 7 november 2025 konden alle studenten van Albeda meedoen met de Albeda Check-in. Studenten deden dit thuis, op school in de pauze en in veel gevallen ook tijdens de les met een studieloopbaanbegeleider. In totaal hebben 1908 studenten de monitor volledig ingevuld. Maar wie zijn deze deelnemers?
Meer dan de helft van deze studenten zit in hun eerste jaar bij Albeda (58%). Wanneer we kijken naar opleidingsniveaus zien we dat dit niet gelijk verdeeld is. De meerderheid van de studenten volgt een niveau 4 opleiding (72%), gevolgd door niveau 3 (7%), niveau 2 (11%) en niveau 1 (10%). Ook zien we een oververtegenwoordiging van vrouwen (72%) in de steekproef. Geheel verassend is dit niet, ook in andere onderzoeken zien we dat vrouwen zich sneller en vaker aanmelden om mee te doen.
De cijfers: studenten geven hun welzijn gemiddeld een 7,5
Studenten geven hun welzijn gemiddeld een 7,5 als rapportcijfer, wat aangeeft dat een aanzienlijk deel van de studenten hun welzijn positief beoordeeld. Toch zijn er ook studenten die worstelen met hun mentale gezondheid en welzijn. Ongeveer 8% van de studenten geeft hun welzijn een onvoldoende (een rapportcijfer van 5 of lager). Vooral voor deze studenten is het cruciaal dat we aandacht blijven besteden aan studentenwelzijn. Daarnaast zien we in lijn met eerdere (wetenschappelijke) studies dat vrouwen hun welzijn gemiddeld iets lager beoordelen dan mannen, zowel in rapportcijfer (7,4 vs. 7,9) als wanneer er gekeken wordt naar een combinatie van onderdelen van welzijn (bijvoorbeeld zelfvertrouwen, gelukkig zijn, gesteund voelen en gezondheid).
Omgaan met prestatiedruk en verwachtingen
Uit de resultaten blijkt dat studenten zichzelf een relatief hoog gevoel van verantwoordelijkheid toekennen voor hun studieprestaties: zij geven dit gemiddeld een rapportcijfer van 8,4. Ervaren prestatiedruk wordt beoordeeld met een gemiddelde score van 6,4. Daarnaast geeft 24% van de studenten aan meestal tot altijd stress te ervaren door de opleiding. Eenzelfde percentage voelt meestal tot altijd dat er te veel van hen wordt verwacht op school. Deze stress en druk worden niet door alle groepen studenten in gelijke mate ervaren. Vrouwen ervaren meer stress en druk dan mannen, en ook vierdejaarsstudenten ervaren dit meer dan studenten in leerjaar 3, 2 of 1. Ook studenten op niveau 4 ervaren deze belasting vaker dan studenten op niveau 1.
Praten én muziek zorgen voor veerkracht
Waar enerzijds veel belangstelling is voor problemen en kwetsbaarheden van studenten op het gebied van welzijn is het anderzijds minstens net zo belangrijk dat we weten wat ervoor zorgt dat studenten in hun kracht staan. Wat kunnen we doen om veerkracht te stimuleren? Uit de resultaten blijkt dat studenten het belangrijk vinden om het onderwerp welzijn bespreekbaar te maken. Zij geven aan dat gesprekken met ouders of familie een belangrijke bron van veerkracht is. Dit staat op nummer 1 in de top 3. Ook praten met vrienden werd vaak genoemd als manier om beter in je vel te voelen wanneer het even minder gaat (nummer 3 in de top 3). Op nummer 2 staat ‘muziek luisteren of maken’. Het is al langer bekend dat muziek positieve invloed kan hebben op mentale en fysieke gezondheid. In dit onderzoek wordt bevestigd dat studenten dit een belangrijke bron van kracht vinden. Het practoraat Gelijke Kansen gaat daarom in de toekomst kijken hoe kunst en creativiteit ingezet kunnen worden om studentenwelzijn bespreekbaarder te maken en om veerkracht te vergroten.
Studenten voelen zich thuis en veilig op Albeda
Eerdere onderzoeken laten zien dat verbondenheid met docenten en de school bevorderlijk is voor studieprestaties en algeheel welzijn. Uit onze resultaten blijkt dat studenten zich over het algemeen thuis en veilig voelen op Albeda. 86% van de studenten aan dat zij zich eerlijk behandeld voelen op Albeda en 62% voelt zich thuis binnen de school. Interessant is dat eerstejaarsstudenten een sterkere sense of belonging ervaren dan studenten in andere leerjaren. Verder zien we dat op gebied van sociale veiligheid er geen verschil is tussen mannen en vrouwen. Zij voelen zich gemiddeld even veilig. Wel geven studenten van niveau 3 en 4 aan zich sociaal iets veiliger te voelen dan studenten van niveau 1 en 2.
Zorgen en toekomstperspectief
Steeds vaker vinden problemen en uitdagingen buiten de schoolcontext hun weg in de school met gevolgen voor het functioneren van de studenten. In de monitor hebben we studenten gevraagd waar zij zich op dit moment het meest zorgen om maken. Dit resulteerde in de volgende top 3: 1) betaalbare en beschikbare woningen; 2) oorlogen op de wereld; en 3) veiligheid in Nederland. De mate van zorgen die studenten hebben over deze maatschappelijke uitdagingen hangt samen met hun toekomstperspectief en welzijn; hoe meer de zorgen des te minder het toekomstperspectief en welzijn.
Hoe nu verder?
In de komende maanden gaat het practoraat Gelijke Kansen met studenten in gesprek over de resultaten van de Albeda Check-in om verdere duiding te geven en om samen tot concrete actiepunten te komen. Studentenwelzijn kunnen we immers niet bevorderen, zonder het perspectief van studenten nadrukkelijk centraal te stellen. Om deze reden slaat het practoraat Gelijke Kansen de handen ineen met programmalijn Studentparticipatie, die zich komende tijd actief inzet voor de JOB monitor. We gaan gezamenlijke gesprekken voeren met studenten over de bevindingen uit beide monitors. Op deze manier bundelen we onze krachten en zorgen we ervoor dat bevindingen uit beid onderzoeken samenkomen, elkaar versterken en in gezamenlijkheid leiden tot gerichte verbeteringen voor onze studenten.