‘Ik bereik wat ik wil’

Je bent 19 jaar. Je hebt net je diploma Niveau 4 van de ICT-academie van het Albeda College gehaald en gaat je inschrijven op het HBO. Je hebt een eigen ICT-bedrijf. Je rijdt in een mooie Volvo en draagt maatkostuums van Italiaanse makelij. Je ouders vinden het al bijna normaal dat alles lukt wat je aanpakt. Wat kan er dán mis zijn met je?

Jan Vaers is 11 jaar als bij hem de diagnose Syndroom van Asperger wordt gesteld. Hij wil teveel en te snel en raakt in de war van veranderingen. Hij heeft geen idee hoe hij moet reageren op zijn omgeving: hij voelt er niets bij. Groepen zijn niets voor hem. Hij voelt zich er niet veilig en raakt geïrriteerd door groepsgedrag: Jan heeft ook geen gevoel voor de regels en wetten die er gelden. Sociale vaardigheden zijn hem vreemd. Alles komt bij hem anders binnen.

Op school geeft dit natuurlijk de nodige problemen en Jan komt in het Speciaal Onderwijs terecht. Bang, alleen en zonder te weten wat hij daar moet, tussen jongeren waarbij hij zich niet op zijn plaats voelt. Geen goede begeleiding, te weinig uitdaging en daardoor te weinig leerstof maken dat hij ook in het Speciaal Onderwijs niet goed uit de verf komt.

Hij leert zichzelf lezen en heeft een bijzonder goed geheugen. Dit leidt af en toe tot absurde situaties. Zo weet Jan bijvoorbeeld dat een school geen zeggenschap heeft over, maar wél verantwoordelijk is voor een leerling die naar school komt, maar vervolgens buiten de hekken van school blijft staan. Jan houdt dit een maand vol, waarna men eindelijk inziet dat hij misschien toch op een andere school thuishoort. Hij gaat naar een equivalent van de mavo. Bij de ICT-academie van het Albeda College ziet hij vervolgens mogelijkheden: zonder wiskunde, want dat heeft hij nooit gehad, maar mét veel computerkennis kan hij hier na wat goede gesprekken beginnen aan een niveau 3 opleiding. Hij begint er zonder diploma’s en zonder dat er ooit een goed schooladvies gegeven is.

Hoe het nu kan dat zo’n jongen op het Albeda College een niveau 4 opleiding afrondt en doorgaat met de opleiding Bedrijfskundige Informatica aan het HBO?
Wilskracht en het lef om uitdagingen juist aan te gaan in plaats van ze uit de weg te gaan. Of, zoals Jan het zegt: “Als ik iets echt wil, dan bereik ik het ook.”

Dat daarbij af en toe flinke hindernissen genomen moeten worden, weet hij als geen ander. Voor hem is er immers al niet de veiligheid van de groep. Ook bij zijn opleiding aan het Albeda College kwam hij dit tegen. Pesterijen en de confrontatie met voor hem nieuwe schoolvakken maakten het hem soms moeilijk. Maar niet moeilijk genoeg, want met af en toe een duwtje in de rug en een aantal mensen om hem heen die in hem geloofden, lukte het hem glansrijk.

Hij volgt daarin zijn opa, die waarschijnlijk hetzelfde syndroom had in een tijd dat er nog geen naam voor bestond. Een man die zichzelf opwerkte tot directeur van verschillende bedrijven, tegen een achtergrond van slechte schoolprestaties en slechte sociale vaardigheden. Alles wat deze man kon, leerde hij zichzelf aan.

Zijn toekomst ziet Jan dan ook vol vertrouwen en zonder Asperger-stempel tegemoet. “Natuurlijk moet ik nog veel leren als het gaat om omgaan met groepen en dergelijke. Mijn stages zijn dan ook heel leerzaam geweest. Ik wil een HBO opleiding doen, omdat ik een baan wil waarmee ik kan leven zoals ik dat wil. En ik kies juist voor de C in ICT - ik ga HEAO-BI doen - omdat ik niet een technische functie wil, maar het geweldig vind om met mensen een bepaald doel te bereiken. Het liefst zoals ik dat wil.”